ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Καλωσορίσατε στο πιο παιδικό κομμάτι της ψυχής μας...

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ

Της Ελένης Κορόβηλα 

Το περιοδικό Διαδρομές «κυκλοφορεί» ηλεκτρονικά στο διαδίκτυο κάθε τρεις μήνες υπό την ευθύνη και φροντίδα των εκδόσεων Ψυχογιός. 

Στη εικοσιπενταετή παρουσία του, το περιοδικό άλλαξε χέρια και μορφή, πάντα όμως έβγαινε από ανθρώπους που ασχολούνται με γνώση και αγάπη με το παιδικό βιβλίο την διάδοσή του και την μελέτη του.

Στην φθινοπωρινή έκδοση περιλαμβάνεται ένα πληρέστατο αφιέρωμα στον Νικηφόρο Βρεττάκο (το 2012 είναι «Έτος Βρεττάκου»), το οποίο έχουν επιμεληθεί η αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Παν/μιο Αθηνών Τζίνα Καλογήρου και η δρ Νεοελληνικής Φιλολογίας Βάσω Οικονομοπούλου. Η συγγραφέας Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου δίνει εξηγήσεις σχετικά με το τι είναι παιδική λογοτεχνία, ενώ η εκπαιδευτικός και βραβευμένη συγγραφέας βιβλίων γνώσεων για παιδιά Μαρίζα Ντεκάστρο σχολιάζει την εκπαιδευτική πρακτική της διαθεματικότητας, τον διδακτισμό που απαντάται σε πολλά βιβλία για παιδιά και τα κριτήρια για την ορθή κριτική του παιδικού βιβλίου. Η υπεύθυνη παιδικού βιβλίου των εκδόσεων Ψυχογιός Δομινίκη Σάνδη υπογράφει έναν αποχαιρετισμό στη φιλελλληνίδα Βρετανή συγγραφέα Νίνα Μπόντεν. Οι σελίδες των Βιβλιοπαρουσιάσεων προτείνουν νέες κυκλοφορίες ικανοποιώντας το αίτημα των γονιών για το ποιο βιβλίο είναι κατάλληλο για το παιδί ανάλογα με την ηλικία του.

Ώρα Φιλαναγνωσίας

Εκτενής και λεπτομερής είναι η παρουσίαση των δράσεων για την προώθηση της Φιλαναγνωσίας, του 3ετούς προγράμματος το οποίο εδώ και ένα χρόνο υλοποιεί το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου και αφορά μαθητές δημοτικού σχολείου. Εκδόσεις όπως αυτή των Διαδρομών λειτουργούν σαφώς προς την ίδια κατεύθυνση. Οι Διαδρομές διατηρούν το στήσιμο του εντύπου, κάτι που το καθιστά ιδιαίτερα χρηστικό. Ο κάθε ενδιαφερόμενος, εκπαιδευτικός ή γονιός, μπορεί να το εκτυπώνει και να το χρησιμοποιεί ως εργαλείο δουλειάς, πηγή ενημέρωσης, αναφορά για τις επιλογές του, οδηγό για τα θέματα και τις τάσεις που ανακύπτουν αναφορικά με το παιδικό βιβλίο.

Εκδότης - Διιευθυντής του περιοδικού είναι ο Βασίλης Αναγνωστόπουλος. Στη συντακτική επιτροπή μετέχουν η Αγγελική Βαρελά, η Γαλάτεια Γρηγοριάδου-Σουρέλη, η Ελένη Ηλία, η Μαρία Μιράσγεζη, η Λίτσα Ψαραύτη, η Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου και η Τασούλα Τσιλιμένη.

Την τρέχουσα ηλεκτρονική έκδοση των Διαδρομών μπορείτε να την αναζητήσετε στους παρακάτω συνδέσμους:

http://www.issuu.com/psichogiosbooks/docs/t._107_internethttp://www.psichogios.gr/datafiles/videos/t.%20107_screen.pdfενώ παλαιότερες εκδόσεις μπορείτε να αναζητήσετε εδώ:
http://www.psichogios.gr/site/Content/routesRegistration

Παραμύθια και Μικρές Ιστορίες

Αναδημοσίευση από το blog της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς...

Για τις διευκρινίσεις, ευχαριστούμε την κ. Νίκη Σαλπαδήμου. Βιβλιογραφία: Μένη Κανατσούλα, Ρένα Σιβροπούλου, Vladimir Propp Axel Olrik Οι Ιστορίες βραχείας φόρμας και τα χαρακτηριστικά τους γνωρίσματα 1. Το θέμα τους είναι ρεαλιστικό. Μοιάζουν δηλαδή με οικογενειακές ιστορίες, γιατί αυτές αγγίζουν περισσότερο το παιδί. 2. Τα ζώα – ήρωες αποτελούν υποκατάστατα πραγματικών προσώπων και μπορούν ν’ αντιπροσωπεύουν και ανθρώπινους τύπους: πονηρός (αλεπού), βρομιάρης (ασβός), κλέφτης (κίσσα), κ.τ.λ. 3. Στην περίπτωση των ηρώων ζώων ο συγγραφέας διευκολύνεται, γιατί απελευθερώνεται από τον αυστηρό ρεαλισμό και μπορεί να εμπλουτίσει το κείμενό του με φανταστικά στοιχεία, τους δε ήρωες με υπερφυσικές ικανότητες. (Π.χ. «Αν με βρει ανοιχτή ο αέρας, πάλι θα με χτυπήσει» σκέφτηκε η πόρτα…). Το παιδί από την πλευρά του μπορεί να μεταφέρει την ιστορία σε πραγματικά γεγονότα, που ίσως να έχουν σχέση με τα προσωπικά του βιώματα (π.χ. διαζύγιο γονιών του, συχνοί καβγάδες με τ’ αδέρφια του ή τους φίλους του). Οι ιστορίες βραχείας φόρμας είναι μια σύντομη διήγηση που μοιάζει με το παραμύθι, δεν ακολουθεί όμως πιστά τις προδιαγραφές του, «καθώς στο πλαίσιο μιας πιο ρεαλιστικής αντιμετώπισης της καθημερινότητας δίνει μια εικόνα ζωής από τον κόσμο του παιδιού, με λόγο αφαιρετικό αλλά προσιτό στην αντιληπτικότητά του, οικείο, άμεσο και συγχρόνως συγκεκριμένο». Τα βιώματα των παιδιών είναι βασική παράμετρος αυτού του τύπου ιστοριών, γιατί απασχολούν έντονα την καθημερινότητα του παιδιού. Όσο για τα πρόσωπα μπορεί,εκτός από πραγματικά, να είναι ζώα ή ακόμη και πράγματα. Τα ζώα που προσωποποιούνται για την ανάγκη της ιστορίας δε σημαίνει ότι δεν διατηρούν τα χαρακτηριστικά του είδους τους. Επομένως ο αναγνώστης μπορεί να αντλεί πληροφορίες για τη ζωή του ζώου (τόπος, τροφή, συνήθειες κ.τ.λ.). Με τους ήρωες-ζώα μπορούμε να παρουσιάσουμε την καθημερινή ανθρώπινη εμπειρία και να προβάλουμε αξίες, που θα έχουν δυνατή απήχηση στον ψυχικό κόσμο του παιδιού ίσως και πιο δυνατή από τη ρεαλιστική ιστορία. (Π.χ. «Η μαμά-αρκούδα ανησύχησε πάρα πολύ όταν βρήκε άδεια τη σπηλιά. Στάθηκε στην είσοδο μυρίζοντας τον αέρα. Τα αρκουδάκια δεν θα ήσαν και πολύ μακριά…». Τέλος ο τόνος πρέπει να είναι ανάλαφρος και χιουμοριστικός, ώστε να ελκύει το παιδί – αναγνώστη στο οποίο και απευθύνεται η ιστορία. Το Παραμύθι και τα χαρακτηριστικά του γνωρίσματα Το παραμύθι είναι μια φανταστική διήγηση, που έχει συνεχόμενα επεισόδια. Διαφέρει από το μύθο, που έχει στόχο την ηθική διδασκαλία. Η υπόθεσή του δε δεσμεύεται από τόπο και χρόνο και τα πρόσωπά του είναι φανταστικά. Γενικά χαρακτηριστικά του παραμυθιού 1. Ο χρόνος είναι αόριστος (Ζούσε κάποτε…) 2. Αόριστος είναι επίσης ο τόπος της δράσης (…σε μια παγωμένη χώρα…) 3. Όλη η δράση διαδραματίζεται μέσα από την ανωνυμία των προσώπων (ένας μικρός τσαγκάρης…) Α) Το παραμύθι δεν ξεκινά με το κορυφαίο σημείο δράσης κι ούτε τελειώνει απότομα. Δηλ. έχει μια ήρεμη εισαγωγή, ακολουθεί η κορύφωση και κλείνει ήρεμα και σταθερά. Β) Έχει συχνές επαναλήψεις, γιατί δίνουν ένταση στην πλοκή και όγκο στο σύνολο. Γ) Στο ίδιο επεισόδιο βρίσκονται μόνο δυο πρόσωπα. Δ) Οι αντίθετοι χαρακτήρες είναι πάντα αντιμέτωποι. Ε) Στον ίδιο ρόλο δυο πρόσωπα είναι πάντα μικρά και αδύναμα κι όταν δυναμώνουν γίνονται ανταγωνιστές. Στ) Ο πιο αδύναμος ή ο χειρότερος στο τέλος γίνεται ο καλύτερος. Ζ) Δε γίνεται νύξη για τη ζωή των προσώπων εκτός πλοκής, για τα πρόσωπα αναφέρεται μόνο ό,τι έχει σχέση με την πλοκή. Η) Η πλοκή είναι απλή και αναφέρεται μια ιστορία την κάθε φορά. Στο παραμύθι δεν υπάρχουν πολλές περιγραφές και επίθετα, αντίθετα χρησιμοποιούνται σκληρά υλικά, μέταλλο, διαμάντι, γυαλί και καθετί που είναι λαμπερό. Το ύφος του παραμυθιού στηρίζεται στην υπερβολή και στη σταθερότητα της δομής, ώστε το ακροατήριο να ονειροπολεί και να εξιδανικεύει την πραγματικότητα. Το παραμύθι -με τα στοιχεία που προαναφέρθηκαν- συγκινεί και συγκίνησε όλους τους λαούς της γης.